Nếu tìm trên mạng, bạn sẽ thấy rau diếp cá được gán cho hàng chục công dụng, từ trị mụn, giảm cân đến hỗ trợ điều trị tiểu đường và ung thư. Phần lớn những kết luận này đến từ các nghiên cứu trên tế bào hoặc động vật, chưa được kiểm chứng trên người ở quy mô đủ lớn. Điều đó không có nghĩa là rau diếp cá vô dụng, mà là cần đặt nó đúng vị trí: một loại rau ăn kèm tốt, không phải thuốc.
Rau diếp cá là gì?
Rau diếp cá có tên khoa học là Houttuynia cordata, thân thảo, lá hình trái tim, vò ra có mùi tanh đặc trưng. Ở Việt Nam đây là rau gia vị quen thuộc, ăn kèm bánh xèo, gỏi cuốn, bún hoặc xay lấy nước uống.
Thành phần đáng chú ý gồm tinh dầu chứa decanoyl acetaldehyde, các flavonoid như quercetin, rutin, isoquercitrin, cùng chất xơ, vitamin C và một số khoáng chất. Lượng calo rất thấp.
Những tác dụng có cơ sở từ rau diếp cá
Bổ sung chất xơ và vi chất: Như phần lớn rau lá xanh, diếp cá góp phần vào tổng lượng chất xơ trong ngày. MedlinePlus cho biết chất xơ hỗ trợ hoạt động tiêu hóa và phần lớn người trưởng thành đang ăn ít hơn mức khuyến nghị.
Cung cấp chất chống oxy hóa: Các flavonoid trong diếp cá thuộc nhóm hợp chất có mặt ở nhiều loại rau và trái cây. Lợi ích đến từ chế độ ăn nhiều rau nói chung, không từ một loại riêng lẻ.
Ít calo, phù hợp khi ăn kèm: Ăn kèm rau sống giúp bữa ăn nhiều chất xơ hơn và cảm giác no đến sớm hơn, đây là điểm có ích thật với người đang kiểm soát khẩu phần.
Nước diếp cá không đường là lựa chọn thay đồ uống ngọt: Nếu bạn uống thay trà sữa hoặc nước ngọt, đó là một thay đổi tích cực.
Những công dụng có thể bị sai sự thật hoặc chưa được chứng minh
| Điều thường được lan truyền | Thực tế |
| Giảm cân, đốt mỡ thừa | Không có thực phẩm hay đồ uống nào tự làm giảm mỡ. Cân nặng thay đổi theo tổng năng lượng nạp vào và tiêu hao |
| Thanh nhiệt, giải độc gan | Gan và thận đảm nhận việc chuyển hóa và đào thải, không cần thực phẩm hỗ trợ |
| Hỗ trợ điều trị tiểu đường | Các kết quả hạ đường huyết mới ở mức nghiên cứu ban đầu, chưa đủ để thay thế hoặc giảm liều thuốc |
| Trị mụn, làm đẹp da | Chưa có bằng chứng lâm sàng đủ mạnh. Đắp lên da đang viêm còn có nguy cơ kích ứng, nhiễm khuẩn |
| Làm tan sỏi thận | Không có cơ sở. Sỏi thận cần được bác sĩ đánh giá kích thước và vị trí |
| Phòng ngừa ung thư | Các nghiên cứu mới dừng ở mức tế bào trong phòng thí nghiệm |
| Hạ sốt cho trẻ | Không thay thế được thuốc hạ sốt và việc thăm khám khi trẻ sốt cao |
NCCIH nhấn mạnh rằng kết quả từ nghiên cứu trong ống nghiệm hoặc trên động vật thường không lặp lại được khi thử nghiệm trên người, nên đây là điểm cần thận trọng khi đọc thông tin về thảo dược.
Tham khảo thêm: Top 5 Thực Phẩm Quảng Cáo Healthy Nhưng Lại Gây Tăng Cân
Nên ăn bao nhiêu rau diếp cá là hợp lý?
Không có mức khuyến nghị chính thức. Với vai trò rau ăn kèm, một nắm nhỏ mỗi bữa như cách người Việt vẫn dùng là mức hợp lý. Nếu uống nước ép hoặc nước xay, nhiều người dùng khoảng 20 đến 40 gram rau tươi mỗi lần và không dùng liên tục mỗi ngày trong thời gian dài.
Diếp cá không nên thay thế nước lọc. Uống lúc bụng đói cũng dễ gây cồn ruột ở một số người.
Rửa và sử dụng rau diếp cá an toàn
Đây là phần quan trọng hơn nhiều so với các công dụng được quảng cáo. Diếp cá ưa đất ẩm, mọc sát mặt đất và thường được ăn sống, nên nguy cơ nhiễm ký sinh trùng và vi khuẩn cao hơn rau nấu chín.
Cách rửa đúng: tách từng cọng, rửa dưới vòi nước chảy nhiều lần thay vì chỉ ngâm. Ngâm nước muối loãng không diệt được ký sinh trùng, tác dụng chính vẫn là làm bong bớt đất cát. Hướng dẫn từ FDA khuyến nghị rửa rau dưới vòi nước chảy và không dùng xà phòng hay dung dịch tẩy rửa.
Người có hệ miễn dịch suy giảm, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ nên hạn chế ăn rau sống nói chung.
Ai nên hạn chế tiêu thụ rau diếp cá?
Người có cơ địa dễ lạnh bụng, hay tiêu chảy nên dùng lượng ít vì diếp cá có tính hàn theo y học cổ truyền và trên thực tế nhiều người thấy khó chịu đường ruột khi uống nhiều.
Phụ nữ mang thai và cho con bú, người đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính, người có bệnh thận nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng đều đặn dưới dạng nước uống. Thảo dược vẫn có khả năng tương tác với thuốc dù có nguồn gốc tự nhiên.
Ngừng dùng và đi khám nếu xuất hiện nổi mẩn, ngứa, buồn nôn hoặc tiêu chảy kéo dài. Trường hợp khó thở, sưng môi hoặc sưng lưỡi cần gọi 115 ngay.
Những cách dùng rau diếp cá không nên làm theo
Một số bài thuốc dân gian được chia sẻ rộng nhưng có nguy cơ gây hại:
Đắp lên mắt khi mắt đỏ hoặc sưng. Mắt là cơ quan rất dễ tổn thương, đắp lá giã nát có thể gây nhiễm trùng nặng và ảnh hưởng thị lực. Nhiễm trùng mắt cần được bác sĩ chuyên khoa xử lý.
Dùng thay thuốc khi trẻ sốt. Trẻ sốt cao, sốt kéo dài trên 2 ngày, li bì hoặc bỏ bú cần được khám, không nên trì hoãn để thử cách dân gian.
Đắp hoặc xông vùng hậu môn để chữa trĩ. Vùng này dễ nhiễm khuẩn, và trĩ cần được đánh giá mức độ để có hướng điều trị phù hợp.
Dùng cho các bệnh nhiễm trùng nặng như lao phổi, viêm phổi. Đây là những bệnh cần điều trị bằng thuốc theo phác đồ. Chậm trễ có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Nếu mục tiêu của bạn là giảm cân hoặc cải thiện thể trạng, chế độ ăn cân bằng cùng vận động đều đặn vẫn là phần tạo ra khác biệt lớn nhất.
Tham khảo thêm: Cách Uống Giấm Táo Giảm Cân Hiệu Quả Và An Toàn Theo Khoa Học
Câu hỏi thường gặp
Uống nước rau diếp cá vào lúc nào là hợp lý?
Không có thời điểm bắt buộc. Nhiều người chọn uống sau bữa ăn để tránh cồn ruột. Tránh uống sát giờ ngủ nếu bạn hay phải dậy đêm, vì diếp cá có tác dụng lợi tiểu nhẹ.
Làm sao giảm mùi tanh của rau diếp cá?
Ăn kèm với các loại rau thơm khác, chấm nước mắm chua ngọt, hoặc khi xay thì kết hợp với dứa, táo, chanh. Ướp lạnh trước khi ăn cũng làm mùi bớt rõ.
Nước diếp cá để tủ lạnh được bao lâu?
Nên uống trong ngày. Nước ép rau tươi để lâu dễ lên men và nhiễm khuẩn, kể cả khi bảo quản ngăn mát.
Rau diếp cá và rau diếp có phải một loại không?
Không. Rau diếp cá là Houttuynia cordata, còn rau diếp là loại rau xà lách thuộc họ khác. Đây là 2 loại hoàn toàn khác nhau dù tên gọi gần giống.
Kết luận
Rau diếp cá là loại rau ăn kèm tốt, ít calo, góp phần bổ sung chất xơ và vi chất. Phần lớn công dụng chữa bệnh đang lan truyền chưa có bằng chứng đủ mạnh, nên hãy xem nó là một phần trong bữa ăn thay vì giải pháp thay thế điều trị.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và tư vấn của bác sĩ.
Nếu bạn là người mới và vẫn còn phân vân, The New Gym đang có chương trình 7 ngày tập miễn phí. Bạn có thể tự do trải nghiệm không gian tập luyện rộng rãi, hệ thống máy tập chuẩn quốc tế, tham gia các lớp tập nhóm miễn phí và sử dụng mọi tiện ích tại hệ thống The New Gym 24/7.
NHẬN 7 NGÀY TẬP MIỄN PHÍ NGAY
*Chỉ áp dụng cho khách hàng lần đầu tập luyện tại The New Gym
Về The New Gym
The New Gym là hệ thống phòng tập gym mở cửa 24/7, mang đến sự linh hoạt tối đa cho mọi học viên. Với mức phí chỉ 299.000đ/tháng, bạn có thể thoải mái rèn luyện tại 15 chi nhánh trên toàn quốc. The New Gym hướng đến triết lý “Gym cho mọi người”, tạo nên môi trường tập luyện thân thiện, thoải mái và phù hợp cho tất cả mọi người, từ người mới bắt đầu cho đến những ai đã tập luyện lâu năm.
📞 Hotline: 1900 63 69 20
📌 Facebook: facebook.com/thenewgymvietnam
💬 Zalo: zalo.me/4267108480570109866
