Trà lá nam là cách gọi chung cho các loại nước hãm từ lá cây thuốc mọc ở Việt Nam, phổ biến nhất là lá sen, lá vối, lá ổi, lá tía tô, trà xanh và ngải cứu. Đây là thức uống dân gian có lịch sử lâu đời, được dùng chủ yếu để giải khát và hỗ trợ tiêu hóa.
Đây là thức uống không calo, tốt hơn hẳn nước ngọt, và một số loại có bằng chứng về lợi ích riêng. Vấn đề nằm ở chỗ nhiều người dùng thay nước lọc trong thời gian dài mà không biết rủi ro tương tác thuốc và ảnh hưởng đến gan thận.
Bài viết dưới đây The New Gym phân tích công dụng thật của từng loại trà lá nam phổ biến, cách dùng an toàn, và các nhóm người không nên dùng.
Trà lá nam là gì?
Trà lá nam là cách gọi dân gian cho nước hãm hoặc nước đun từ lá các loại cây thuốc mọc tại Việt Nam. Tên gọi này để phân biệt với thuốc Bắc có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Các loại lá thường dùng gồm lá sen, lá vối, lá ổi, lá tía tô, lá trà xanh, ngải cứu, lá bạc hà và lá trà vằng. Người dùng có thể hãm lá tươi hoặc lá đã phơi khô.
Trà lá nam thuộc nhóm thực phẩm, không phải thuốc. Điều này có nghĩa chúng không trải qua quy trình thử nghiệm và cấp phép như thuốc điều trị, và hiệu quả cũng như độ an toàn chưa được kiểm chứng ở mức tương đương.
Uống trà lá nam có giảm cân không?
Không có bằng chứng cho thấy các loại lá nam có thể đốt mỡ, tăng chuyển hóa đủ để tạo khác biệt, hay ngăn cơ thể hấp thu chất béo.
Một số người thấy cân nặng giảm khi uống trà lá nam, thường vì 3 lý do gián tiếp:
1. Thay đồ uống có đường bằng trà không calo. Nếu bạn đang uống 2 ly trà sữa mỗi ngày và chuyển sang trà lá nam, bạn cắt được vài trăm calo mà không cần làm gì thêm.
2. Uống nhiều nước hơn khiến bạn ăn ít hơn một chút trong bữa.
3. Thay đổi đồng thời trong ăn uống. Người bắt đầu uống trà giảm cân thường cũng đang điều chỉnh chế độ ăn, và phần giảm cân đến từ đó.
Một số loại trà chứa caffein như trà xanh có làm tăng nhẹ mức tiêu hao năng lượng, nhưng mức tăng này quá nhỏ để tạo khác biệt về cân nặng nếu chế độ ăn không thay đổi.
Tham khảo thêm: Rượu giải độc và trà giảm cân: cứu cánh hay cú lừa sinh học?
Công dụng thực tế của các loại trà lá nam phổ biến
Bảng dưới phân biệt giữa công dụng có cơ sở và những gì chỉ là quảng cáo (không được khoa học công nhận).
| Loại lá | Có cơ sở | Không có cơ sở |
| Trà xanh | Chứa chất chống oxy hóa, có cafein giúp tỉnh táo | Đốt mỡ, ngăn hấp thu tinh bột |
| Lá sen | Dùng trong y học cổ truyền, đang được nghiên cứu | Làm săn chắc da, giảm cân |
| Lá vối | Giúp tiêu hóa dễ hơn sau bữa ăn nhiều dầu mỡ | Giảm hấp thu đường, đốt mỡ bụng |
| Lá ổi | Có nghiên cứu sơ bộ về đường huyết | Tiêu mỡ, giảm cholesterol |
| Lá tía tô | Có tinh dầu, dùng khi cảm lạnh | Chuyển mỡ rắn thành lỏng |
| Ngải cứu | Dùng giảm đau trong y học cổ truyền | Thải mỡ qua mồ hôi |
| Bạc hà | Làm dịu cảm giác đầy bụng | Chứa catechin đốt calo |
| Trà vằng | Dùng cho phụ nữ sau sinh theo kinh nghiệm dân gian | Trung hòa chất béo |
Điểm chung: các công dụng ở cột bên trái đều liên quan đến tiêu hóa, chống oxy hóa hoặc cảm giác dễ chịu, không liên quan đến việc giảm mỡ.
Riêng lá ổi và lá sen đang được nghiên cứu về tác động lên đường huyết và mỡ máu, nhưng phần lớn nghiên cứu thực hiện trên động vật hoặc với chiết xuất đậm đặc, không phải nước hãm thông thường. Kết quả từ những nghiên cứu này chưa đủ để đưa ra khuyến nghị cho người dùng.
Tham khảo thêm: Uống nước lá tía tô hàng ngày có tốt không và cần lưu ý gì
Uống trà lá nam có hại thận không?
Trà lá nam có thể làm hại thận của bạn trong 3 trường hợp như sau:
1. Dùng thay nước lọc trong thời gian dài: Một số loại lá có tác dụng lợi tiểu, uống liên tục thay nước lọc khiến thận phải làm việc nhiều hơn. Nước lọc vẫn nên là nguồn nước chính hàng ngày.
2. Uống cùng thuốc điều trị: Đây là rủi ro lớn nhất và bị bỏ qua nhiều nhất. Nhiều hợp chất trong thảo dược ảnh hưởng đến cách gan chuyển hóa thuốc, làm thuốc mất tác dụng hoặc tăng độc tính. Người đang dùng thuốc huyết áp, tiểu đường, thuốc chống đông máu cần hỏi bác sĩ trước.
3. Không rõ nguồn gốc lá: Lá thu hái tự nhiên có thể nhiễm thuốc bảo vệ thực vật hoặc kim loại nặng. Một số sản phẩm trà giảm cân đóng gói còn bị phát hiện trộn thuốc lợi tiểu hoặc thuốc nhuận tràng.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị các sản phẩm y học cổ truyền cần được sử dụng theo hướng dẫn chuyên môn và có nguồn gốc rõ ràng, vì tính tự nhiên không đồng nghĩa với an toàn.
Cách dùng trà lá nam an toàn, hiệu quả
1. Xem trà lá nam là thức uống, không phải phương pháp giảm cân. Uống vì thích vị và vì nó thay được nước ngọt, không phải vì kỳ vọng đốt mỡ.
2. Giữ nước lọc làm nguồn nước chính. Trà lá nam nên chiếm phần nhỏ trong tổng lượng nước mỗi ngày, khoảng 1 đến 2 ly.
3. Chọn nguồn rõ ràng. Mua lá từ nơi uy tín, tránh sản phẩm quảng cáo giảm cân cấp tốc hoặc không ghi rõ thành phần.
4. Không dùng liên tục nhiều tháng. Nghỉ vài ngày giữa các đợt và đổi loại lá thay vì uống một loại kéo dài.
5. Tránh uống sát giờ ngủ với các loại chứa cafein như trà xanh.
6. Hỏi bác sĩ trước nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thuốc nào. Đây là bước quan trọng nhất và cũng dễ bị bỏ qua nhất.
Những ai không nên dùng trà lá nam?
Phụ nữ mang thai và cho con bú. Nhiều loại lá chưa được nghiên cứu về độ an toàn trong thai kỳ, riêng ngải cứu còn được khuyến cáo tránh dùng liều cao.
Người đang dùng thuốc điều trị, đặc biệt là thuốc huyết áp, tiểu đường, chống đông máu, thuốc tuyến giáp và thuốc chống trầm cảm.
Người có bệnh gan hoặc thận. Trái với những gì nhiều bài viết nêu, đây chính là nhóm cần thận trọng nhất chứ không phải nhóm được khuyến khích dùng.
Trẻ em và người cao tuổi, do khả năng chuyển hóa khác với người trưởng thành khỏe mạnh.
Người có huyết áp thấp nên tránh các loại lá có tác dụng lợi tiểu mạnh.
Ngừng uống và đi khám nếu bạn thấy vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, đau vùng bụng trên bên phải, hoặc mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân. Đây là các dấu hiệu liên quan đến gan cần được kiểm tra sớm.
Yếu tố nào giúp cơ thể giảm hiệu quả?
Giảm cân xảy ra khi tổng năng lượng nạp vào thấp hơn tổng năng lượng tiêu hao trong ngày. Không có thức uống nào thay thế được điều này.
3 yếu tố tác động lớn nhất:
- Chế độ ăn có đủ đạm và chất xơ. Bữa ăn nhiều đạm giúp bạn no lâu hơn, từ đó ăn vặt ít hơn một cách tự nhiên.
- Vận động đều đặn. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị người trưởng thành đạt 150 đến 300 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần, kết hợp 2 buổi tập sức mạnh.
- Duy trì lâu dài. Một thói quen bạn giữ được trong 6 tháng cho kết quả tốt hơn một phương pháp khắt khe bỏ sau 3 tuần.
Nếu bạn đang tìm cách giảm cân bền vững, việc trao đổi với chuyên gia dinh dưỡng sẽ cho hướng đi phù hợp với thể trạng của bạn hơn là áp dụng các phương pháp lan truyền trên mạng. The New Gym có hơn 11 lớp tập nhóm miễn phí và 7 ngày tập thử miễn phí để bạn bắt đầu phần vận động mà không cần cam kết điều khoản nào.
NHẬN 7 NGÀY TẬP MIỄN PHÍ NGAY
*Chỉ áp dụng cho khách hàng lần đầu tập luyện tại The New Gym
Câu hỏi thường gặp
Uống trà lá nam thay nước lọc được không?
Không nên. Nước lọc vẫn nên là nguồn nước chính. Một số loại lá có tác dụng lợi tiểu, uống thay nước lọc trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến cân bằng nước và điện giải.
Trà lá nam có gây mất ngủ không?
Các loại chứa cafein như trà xanh có thể gây khó ngủ nếu uống buổi tối. Các loại khác như lá vối hay lá sen thường không, nhưng phản ứng khác nhau tùy từng người.
Trà giảm cân bán sẵn có an toàn không?
Cần thận trọng. Một số sản phẩm quảng cáo là thảo dược tự nhiên nhưng bị phát hiện trộn thuốc lợi tiểu hoặc nhuận tràng. Chỉ mua sản phẩm có ghi rõ thành phần, có số công bố sản phẩm và từ nơi bán uy tín.
Uống trà lá nam bao lâu thì giảm cân?
Trà lá nam không tự làm giảm cân, nên không có mốc thời gian nào. Nếu bạn giảm được cân trong lúc uống trà, thay đổi thực sự đến từ chế độ ăn và vận động.
Kết luận
Trà lá nam là thức uống không calo, dễ uống và tốt hơn nước ngọt, nhưng không có loại nào đốt mỡ hay giảm hấp thu chất béo như quảng cáo.
Uống 1 đến 2 ly mỗi ngày từ nguồn rõ ràng, giữ nước lọc làm nguồn chính, và hỏi bác sĩ trước nếu bạn đang dùng thuốc. Phần giảm cân vẫn phải đến từ ăn uống và vận động.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.
Về The New Gym
The New Gym là hệ thống phòng tập gym mở cửa 24/7, mang đến sự linh hoạt tối đa cho mọi học viên. Với mức phí chỉ 299.000đ/tháng, bạn có thể thoải mái rèn luyện tại 15 chi nhánh trên toàn quốc. The New Gym hướng đến triết lý “Gym cho mọi người”, tạo nên môi trường tập luyện thân thiện, thoải mái và phù hợp cho tất cả mọi người, từ người mới bắt đầu cho đến những ai đã tập luyện lâu năm.
📞 Hotline: 1900 63 69 20
📌 Facebook: facebook.com/thenewgymvietnam
💬 Zalo: zalo.me/4267108480570109866
