Với người trưởng thành khỏe mạnh, uống nước lá tía tô hàng ngày ở lượng vừa phải thường không gây vấn đề. Nhưng đây là một loại nước uống từ thảo dược, không phải thuốc, và phần lớn công dụng đang được lan truyền hiện nay vượt xa những gì bằng chứng khoa học hiện có.
Trong lá tía tô có gì?
Lá tía tô chứa tinh dầu, chất xơ, vitamin A, vitamin C và một số hợp chất chống oxy hóa như axit rosmarinic, luteolin. Hạt tía tô giàu axit alpha-linolenic, một dạng omega-3 có nguồn gốc thực vật. Trong y học cổ truyền, tía tô có vị cay, tính ấm, được dùng cho các trường hợp cảm mạo, ho, đầy bụng.
Cần phân biệt: phần lớn hoạt chất trên tập trung ở lá tươi và hạt. Khi bạn đun lá lấy nước rồi bỏ bã, lượng chất xơ và một phần dưỡng chất sẽ không đi vào cốc nước.
Những lợi ích có cơ sở hợp lý khi uống nước lá tía tô
Bổ sung nước và thay thế đồ uống ngọt. Đây là lợi ích rõ ràng nhất. Một cốc nước tía tô không đường gần như không có calo, uống thay trà sữa hoặc nước ngọt là thay đổi có ích.
Cung cấp chất chống oxy hóa. Lá tía tô chứa các hợp chất chống oxy hóa tương tự nhiều loại rau thơm khác. MedlinePlus cho biết chất chống oxy hóa có mặt trong nhiều loại rau, trái cây và thảo mộc, và lợi ích đến từ chế độ ăn tổng thể chứ không từ một nguồn đơn lẻ.
Hỗ trợ cảm giác dễ chịu khi cảm nhẹ. Nhiều người thấy dễ chịu hơn khi uống nước ấm có tinh dầu thơm lúc nghẹt mũi hoặc rát họng. Đây là cảm nhận chủ quan hợp lý, không đồng nghĩa với việc điều trị nhiễm trùng.
Những công dụng chưa mang tính xác thực từ nước lá tía tô
| Điều thường được lan truyền | Thực tế |
| Uống nước tía tô giúp giảm cân | Không có bằng chứng cho thấy loại nước nào tự làm giảm mỡ. Cân nặng thay đổi theo tổng năng lượng nạp vào và tiêu hao |
| Giúp trắng da, xóa thâm nám | Các nghiên cứu về ức chế melanin mới ở mức thí nghiệm trên tế bào, không tương đương với hiệu quả khi uống |
| Thải độc, thanh lọc cơ thể | Gan và thận đảm nhận việc chuyển hóa và đào thải, không cần đồ uống hỗ trợ |
| Bổ sung DHA cải thiện trí nhớ, thị lực | Cơ thể chuyển axit alpha-linolenic thành DHA với tỷ lệ rất thấp |
| Điều trị tiểu đường, mỡ máu | Chưa có nghiên cứu lâm sàng đủ mạnh trên người để đưa ra khuyến cáo điều trị |
| Uống thay hoàn toàn nước lọc | Không nên. Nước lọc vẫn là nguồn cung cấp nước chính |
Về điểm chuyển hóa omega-3, Office of Dietary Supplements lưu ý rằng cơ thể chỉ chuyển đổi axit alpha-linolenic thành EPA và DHA ở lượng rất nhỏ, nên các nguồn thực vật khó thay thế được cá béo về mặt này.
Một lưu ý quan trọng về an toàn: bạn không nên đắp lá tía tô lên vết thương hở để cầm máu như một số hướng dẫn dân gian. Việc này làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Vết thương chảy máu cần được ép cầm máu bằng gạc sạch và đưa đến cơ sở y tế nếu máu không ngừng.
Nên uống bao nhiêu nước lá tía tô và uống thế nào cho đúng?
Không có mức khuyến nghị chính thức. Trên thực tế, 1 đến 2 cốc mỗi ngày là mức nhiều người áp dụng và thường được dung nạp tốt. Cách nấu đơn giản: rửa sạch khoảng 200 gram lá tía tô, đun với 2 đến 2,5 lít nước, sôi rồi hạ lửa nhỏ trong 2 đến 3 phút và tắt bếp. Không đun quá lâu vì tinh dầu bay hơi. Nước nấu xong nên dùng trong 24 giờ và bảo quản ngăn mát.
Hai điều nên tránh: uống lúc bụng đói nếu bạn dễ cồn ruột, và thêm nhiều đường hoặc mật ong vì như vậy sẽ mất đi ưu điểm ít calo ban đầu.
Ai không nên uống nước lá tía tô?
Phụ nữ mang thai và đang cho con bú, người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc thuốc điều trị bệnh mạn tính, người có bệnh gan thận, người chuẩn bị phẫu thuật và trẻ nhỏ nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng đều đặn. NCCIH nhấn mạnh rằng nguồn gốc tự nhiên không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối, và thảo dược vẫn có thể tương tác với thuốc.
Ngừng uống và đi khám nếu bạn gặp nổi mẩn, ngứa, buồn nôn, tiêu chảy hoặc đầy bụng kéo dài sau khi dùng. Trường hợp khó thở, sưng môi hoặc sưng lưỡi là dấu hiệu phản ứng dị ứng nặng, cần gọi 115 ngay.
Nếu mục tiêu của bạn là cải thiện vóc dáng hoặc sức khỏe tim mạch, chế độ ăn cân bằng cùng vận động đều đặn vẫn là phần tạo ra khác biệt lớn nhất.
Tham khảo thêm: Có Nên Uống Nước Chanh Để Giảm Cân Không?
Câu hỏi thường gặp
Uống nước lá tía tô vào lúc nào trong ngày là hợp lý?
Không có thời điểm bắt buộc. Nhiều người chọn uống sau bữa ăn khoảng 30 phút để tránh cảm giác cồn ruột. Tránh uống sát giờ ngủ nếu bạn hay phải dậy đêm.
Lá tía tô đỏ và lá tía tô xanh khác nhau thế nào?
Cả 2 đều thuộc cùng loài, khác nhau chủ yếu ở sắc tố anthocyanin tạo màu tím. Về mặt sử dụng thông thường, chúng tương đương nhau.
Uống nước tía tô có làm mất tác dụng của thuốc đang dùng không?
Có khả năng tương tác, đặc biệt với thuốc chống đông và một số thuốc điều trị mạn tính. Nếu bạn đang dùng thuốc theo đơn, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi uống đều đặn.
Trẻ em uống nước lá tía tô được không?
Trẻ nhỏ có thể dùng một lượng ít trong bữa ăn gia đình, nhưng không nên dùng như nước uống hàng ngày hoặc dùng để chữa bệnh mà không có chỉ định của bác sĩ.
Kết luận
Nước lá tía tô là thức uống dân dã có thể dùng đều đặn ở mức vừa phải, nhưng không phải giải pháp cho giảm cân, làm đẹp da hay bệnh mạn tính. Xem nó như một lựa chọn thay thế đồ uống ngọt sẽ sát thực tế hơn.
Nếu bạn là người mới và vẫn còn phân vân, The New Gym đang có chương trình 7 ngày tập miễn phí. Bạn có thể tự do trải nghiệm không gian tập luyện rộng rãi, hệ thống máy tập chuẩn quốc tế, tham gia các lớp tập nhóm miễn phí và sử dụng mọi tiện ích tại hệ thống The New Gym 24/7.
NHẬN 7 NGÀY TẬP MIỄN PHÍ NGAY
*Chỉ áp dụng cho khách hàng lần đầu tập luyện tại The New Gym
Về The New Gym
The New Gym là hệ thống phòng tập gym mở cửa 24/7, mang đến sự linh hoạt tối đa cho mọi học viên. Với mức phí chỉ 299.000đ/tháng, bạn có thể thoải mái rèn luyện tại 15 chi nhánh trên toàn quốc. The New Gym hướng đến triết lý “Gym cho mọi người”, tạo nên môi trường tập luyện thân thiện, thoải mái và phù hợp cho tất cả mọi người, từ người mới bắt đầu cho đến những ai đã tập luyện lâu năm.
📞 Hotline: 1900 63 69 20
📌 Facebook: facebook.com/thenewgymvietnam
💬 Zalo: zalo.me/4267108480570109866
