Vừa ăn vừa lướt điện thoại có hại, nhưng có lẽ không hại theo cách bạn nghĩ.
Nhiều người cho rằng vấn đề nằm ở chỗ điện thoại làm bạn ăn nhiều hơn ngay trong bữa đó. Thực tế mức tăng trong bữa khá nhỏ. Điều đáng chú ý hơn là bạn sẽ ăn nhiều hơn ở bữa kế tiếp, vì não không lưu lại được ký ức rõ ràng về bữa vừa rồi.
Ngoài chuyện cân nặng, thói quen này còn khiến bạn ăn nhanh hơn, nhai ít hơn và dễ đầy bụng sau ăn. Với trẻ nhỏ, việc dùng điện thoại để dụ ăn còn ảnh hưởng đến cách trẻ học nhận biết cảm giác no.
The New Gym sẽ giúp bạn giải thích những tác hại có cơ sở, và cách bỏ thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại theo từng bước nhỏ nhưng hiệu quả lâu dài nhé.
Tác hại của việc vừa ăn vừa lướt điện thoại
1. Ăn nhiều hơn ở bữa kế tiếp
Đây là tác động được nghiên cứu nhiều nhất và cũng bất ngờ nhất.
Khi bạn ăn trong lúc tập trung vào màn hình, não không ghi nhớ rõ bữa ăn đó. Đến bữa sau hoặc lúc muốn ăn vặt, ký ức mờ nhạt về bữa trước khiến bạn thấy đói hơn và ăn nhiều hơn.
Mức tăng trong chính bữa ăn có điện thoại thường không lớn. Nhưng phần ăn thêm ở các bữa sau mới là chỗ tạo ra chênh lệch đáng kể về tổng năng lượng cả ngày.
Điều này giải thích vì sao nhiều người ăn xong vẫn thấy chưa thỏa mãn và tìm đồ ăn vặt ngay sau đó.
2. Ăn nhanh hơn và nhai ít hơn
Khi chú ý dồn vào màn hình, bạn có xu hướng nuốt sớm hơn và ít nhai kỹ. Dạ dày phải làm việc nhiều hơn với thức ăn chưa được nghiền đủ.
Ăn nhanh cũng khiến bạn ăn xong trước khi tín hiệu no kịp truyền lên não, vốn mất khoảng 15 đến 20 phút.
3. Dễ đầy bụng và khó chịu sau ăn
Quá trình tiêu hóa bắt đầu từ trước khi thức ăn vào miệng, khi bạn nhìn và ngửi món ăn. Giai đoạn này giúp cơ thể chuẩn bị nước bọt và dịch tiêu hóa.
Khi sự chú ý đặt ở nơi khác, giai đoạn chuẩn bị này diễn ra yếu hơn. Kết hợp với việc ăn nhanh và nhai ít, nhiều người thấy đầy bụng hoặc ợ hơi sau bữa ăn.
4. Bỏ lỡ trải nghiệm của bữa ăn
Bữa ăn là khoảng nghỉ trong ngày, nhưng khi vừa ăn vừa lướt thì nó trở thành việc làm cho xong.
Bạn không cảm nhận được hương vị, và cảm giác thiếu thỏa mãn này thường dẫn đến việc tìm thêm đồ ngọt hoặc đồ ăn vặt sau đó.
Với bữa cơm gia đình, điện thoại cũng làm giảm hẳn phần trò chuyện.
Vì sao bạn ăn nhiều hơn khi lướt điện thoại?
Khi bạn ăn nhiều hơn khi lướt điện thoại nghĩa là não bạn đang làm hai việc cùng lúc và không việc nào được làm trọn vẹn.
Cảm giác no đến từ nhiều nguồn: dạ dày căng ra, các hormone tiết ra trong lúc ăn, và quan trọng không kém là nhận thức về việc mình vừa ăn gì và ăn bao nhiêu.
Điện thoại không làm hỏng hai nguồn đầu. Dạ dày vẫn căng và hormone vẫn tiết bình thường. Thứ bị ảnh hưởng là nguồn thứ ba, tức phần nhận thức và ghi nhớ.
Nói cách khác, cơ thể bạn biết đã ăn đủ, nhưng não thì không ghi lại được điều đó. Chi tiết về các hormone kiểm soát cảm giác đói và no có trong bài hormone ghrelin và leptin.
Điều này cũng có nghĩa vấn đề không chỉ riêng điện thoại. Xem tivi, đọc sách hay làm việc trong lúc ăn đều tạo ra hiệu ứng tương tự.
Vừa ăn xong nằm lướt điện thoại có sao không?
Khi bạn nằm ngay sau khi ăn, thức ăn cùng axit dạ dày dễ trào ngược lên thực quản. Biểu hiện thường gặp là ợ nóng, ợ chua hoặc cảm giác vướng ở cổ họng.
Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, nó có thể trở thành bệnh trào ngược dạ dày thực quản.
Các cách giảm khó chịu nếu bạn hay nằm sau ăn:
1. Chờ khoảng 2 đến 3 giờ trước khi nằm. Đây là cách đơn giản và hiệu quả nhất.
2. Nếu phải nằm, hãy kê cao đầu. Tư thế nửa nằm nửa ngồi tốt hơn nằm phẳng.
3. Nằm nghiêng bên trái. Ở tư thế này, dạ dày nằm thấp hơn chỗ nối với thực quản nên ít trào ngược hơn so với nằm nghiêng bên phải.
Nếu bạn bị ợ nóng thường xuyên, khó nuốt, đau ngực hoặc cảm giác có khối vướng ở cổ họng, hãy đi khám thay vì chỉ đổi tư thế nằm.
Cách bỏ thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại
Bạn không cần bỏ hẳn ngay. Cách hiệu quả hơn là bắt đầu từ một bữa.
Bắt đầu từ việc dễ nhất
Chọn một bữa không màn hình mỗi ngày: Bữa sáng hoặc bữa tối cùng gia đình thường dễ nhất. Khi quen rồi thì mở rộng sang bữa khác.
Để điện thoại ở nơi khác, không phải úp xuống bàn: Điện thoại nằm trong tầm mắt vẫn kéo sự chú ý dù màn hình đã tắt. Để sang phòng khác hoặc cất vào túi hiệu quả hơn nhiều.
Bật chế độ không làm phiền trong 30 phút: Cách này giải quyết nỗi lo bỏ lỡ thông báo, vốn là lý do phổ biến nhất khiến người ta cầm điện thoại lên.
Tạo thói quen thay thế
Ăn cùng người khác: Trò chuyện trong bữa ăn thay được vai trò giải trí mà điện thoại đang đảm nhận.
Nghe nhạc không lời: Nếu bạn ăn một mình và thấy trống trải, nhạc không lời ít chiếm sự chú ý hơn video hay podcast.
Chú ý đến món ăn: Thử nhận ra từng nguyên liệu, để ý vị và kết cấu. Nghe có vẻ đơn giản nhưng đây chính là cách giúp não ghi nhớ bữa ăn.
Ăn chậm lại: Đặt đũa xuống giữa các miếng là cách dễ nhất để giảm tốc độ. Chi tiết có trong bài nhai chậm ăn chậm có giúp giảm cân không.
Cách ăn có tập trung này thường được gọi là ăn trong chánh niệm. Bản chất của nó không phức tạp: bạn chỉ cần biết mình đang ăn gì.
Nên làm gì khi trẻ em vừa ăn vừa xem điện thoại?
Với trẻ nhỏ, vấn đề nghiêm trọng hơn ở người lớn.
Trẻ đang trong giai đoạn học cách nhận biết đói và no. Khi bữa ăn luôn đi kèm màn hình, trẻ ăn một cách thụ động và không hình thành được khả năng tự điều chỉnh khẩu phần.
Dùng điện thoại để dụ trẻ ăn cũng tạo ra vòng lặp: trẻ chỉ chịu ăn khi có điện thoại, và phụ huynh càng khó bỏ.
3 điều nên làm: cho trẻ ăn trong không gian yên tĩnh, có người lớn ngồi cùng, và chấp nhận rằng trẻ ăn ít hơn trong vài ngày đầu khi bỏ điện thoại.
Nếu trẻ biếng ăn kéo dài, sụt cân hoặc chậm tăng cân, bạn nên đưa trẻ đi khám thay vì tìm cách khiến trẻ ăn nhiều hơn bằng mọi giá.
FAQ Câu hỏi thường gặp
Xem tivi trong lúc ăn có khác gì lướt điện thoại không?
Về cơ bản là giống nhau, vì cả hai đều chia sự chú ý khỏi bữa ăn. Điện thoại có phần tác động mạnh hơn vì nội dung thay đổi liên tục và có tương tác, khiến bạn khó dứt ra hơn.
Tôi ăn một mình thì lướt điện thoại có sao không?
Vẫn có tác động như trên, vì vấn đề nằm ở sự chú ý chứ không phải ở việc có ai ngồi cùng. Nếu bạn thấy khó ăn một mình mà không có gì giải trí, thử nghe nhạc không lời hoặc podcast dạng nghe thay vì video.
Vừa ăn vừa làm việc có tệ hơn không?
Tệ tương đương hoặc hơn, vì công việc đòi hỏi tập trung cao hơn cả giải trí. Nếu bạn hay ăn trưa tại bàn làm việc, thử tách 15 phút ra khỏi máy tính, đây cũng là khoảng nghỉ có ích cho phần còn lại của buổi chiều.
Bỏ thói quen này có giúp giảm cân không?
Có đóng góp nhưng không phải yếu tố quyết định. Phần lớn lợi ích đến từ việc bạn nhận biết được mình đã ăn bao nhiêu, nên ít ăn vặt ngoài bữa hơn. Giảm cân vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tổng năng lượng nạp vào và tiêu hao.
Khi nào cần đi khám?
Bạn nên đi khám nếu thường xuyên bị ợ nóng, ợ chua, đau vùng ngực hoặc thượng vị, khó nuốt, hoặc đầy bụng kéo dài không liên quan đến bữa ăn cụ thể. Những triệu chứng này cần được đánh giá chứ không chỉ điều chỉnh thói quen ăn uống.
Kết luận
Vừa ăn vừa lướt điện thoại không khiến bạn ăn nhiều hơn nhiều trong chính bữa đó, nhưng khiến não không ghi nhớ rõ bữa ăn và bạn ăn thêm ở các bữa sau. Cách xử lý đơn giản nhất là bắt đầu với một bữa không màn hình mỗi ngày, và để điện thoại ở phòng khác thay vì úp xuống bàn.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và tư vấn của bác sĩ.
Nếu bạn là người mới và vẫn còn phân vân, The New Gym đang có chương trình 7 ngày tập miễn phí. Bạn có thể tự do trải nghiệm không gian tập luyện rộng rãi, hệ thống máy tập chuẩn quốc tế, tham gia các lớp tập nhóm miễn phí và sử dụng mọi tiện ích tại hệ thống The New Gym 24/7.
NHẬN 7 NGÀY TẬP MIỄN PHÍ NGAY
*Chỉ áp dụng cho khách hàng lần đầu tập luyện tại The New Gym
Về The New Gym
The New Gym là hệ thống phòng tập gym mở cửa 24/7, mang đến sự linh hoạt tối đa cho mọi học viên. Với mức phí chỉ 299.000đ/tháng, bạn có thể thoải mái rèn luyện tại 15 chi nhánh trên toàn quốc. The New Gym hướng đến triết lý “Gym cho mọi người”, tạo nên môi trường tập luyện thân thiện, thoải mái và phù hợp cho tất cả mọi người, từ người mới bắt đầu cho đến những ai đã tập luyện lâu năm.
📞 Hotline: 1900 63 69 20
📌 Facebook: facebook.com/thenewgymvietnam
💬 Zalo: zalo.me/4267108480570109866
